Istnienie zjawisk w Teorii Aktora-Sieci a kwestia dualizmu

  • Grzegorz Paweł Smoliński Uniwersytet Wrocławski

Abstract

Artykuł podejmuje próbę ukazania problematyki istnienia zjawisk w Teorii Aktora-Sieci i umiejscowienia tych rozważań w kontekście dualizmu, którym ta teoria także się zajmuje. Na przykładzie prac, których autorem lub współautorem jest Bruno Latour, zaprezentowane zostają sugestie Latoura, które mają potwierdzać odejście od dualizmu w studiach nad nauką i technologią oraz w samej socjologii czy filozofii. Następnie w zasadniczej części artykułu, za pomocą kategorii analitycznej zaczerpniętej z ANT (długości sieci), zaprezentowane zostaje, przy jakim założeniu odejście to jest możliwe, a przy jakim nie. Punktem odniesienia jest tu problem istnienia zjawisk w tej teorii, a dokładniej tezy, że coś istnieje, o ile wywołuje konsekwencje, natomiast rozpatrywanym dualizmem jest dualizm potencjalne/aktualne. Dualizm ten jest możliwy wtedy, gdy uzna się aktantów za alternatywnych względem siebie, tj. gdy sukces aktanta (np. danego odkrycia naukowego) spowoduje, że inne odkrycie zostanie odrzucone (np. jako fałszywe), a jednocześnie ów alternatywny aktant będzie dalej istniał, tzn. wywierał konsekwencje. Wszystko to nie prowadzi jednak do wniosku, że w ramach ANT istnieje dualizm, ale że należy zachować dużą ostrożność przy analizie wpływu długości sieci na sukces aktantów, po to, by uniknąć takiego ich ujęcia, które do dualizmu by prowadziło.

Published
2018-05-13
How to Cite
SMOLIŃSKI, Grzegorz Paweł. Istnienie zjawisk w Teorii Aktora-Sieci a kwestia dualizmu. Młoda Humanistyka, [S.l.], v. 11, n. 1, may 2018. ISSN 2353-6950. Available at: <http://humanistyka.com/index.php/MH/article/view/130>. Date accessed: 22 may 2018.