Apokalipsa św. Jana w literackich rozrachunkach Andrzeja Struga z Wielką Wojną

  • Małgorzata Ludwikowska Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie

Abstract

Literatura o pierwszej wojnie światowej zaczęła powstawać z wyraźnego zapotrzebowania na nią. Pisarze przełomu wieku wyszli naprzeciw owym oczekiwaniom. Literatura wojenna miała do spełnienia wiele funkcji, jak choćby dokumentalną, propagandową, czy po sienkiewiczowsku „ku pokrzepieniu serc”. Nie dziwi zatem, że powstało wiele utworów, które temat wojny egzemplifikowały z różnych punktów widzenia. Andrzej Strug również temat wojny przedstawiał z kilku perspektyw. Jedną z nich była konfrontacja z Apokalipsą św. Jana. I choć w literaturze Młodej Polski odniesień do Biblii było dość dużo, to jednak odniesienie do objawienia Janowego w kontekście Wielkiej Wojny, było zjawiskiem nowym. Nawiązanie do Apokalipsy dało Strugowi możliwość wypowiedzenia się na temat wojny z szerszej perspektywy niż dotychczas to czyniono. Autor Klucza otchłani wykorzystał sens objawienia św. Jana do zaprezentowania swoich refleksji i przemyśleń, wśród których na plan pierwszy wysuwa się trauma i krzywda ludności cywilnej. Analogia utworu Struga do Apokalipsy uwidoczniona jest nie tylko w tych fragmentach tekstu, w których cytowane są fragmenty Biblii, ale także wszędzie tam, gdzie daje się odkryć podobieństwo sensu. Można sądzić, że poprzez odniesienia do Apokalipsy, chciał Strug ukazać postawę człowieka (głównego bohatera – Smurowa) postawionego w sytuacji ekstremalnej, sprawdzając jak gdyby granice jego człowieczeństwa, czuwając jednocześnie nad tym, by tej granicy nie przekroczył. Głównym przesłaniem Apokalipsy było pogrozić, napomnieć i pocieszyć i takież samo wyłania się z utworu Struga.

Published
2019-06-29
How to Cite
LUDWIKOWSKA, Małgorzata. Apokalipsa św. Jana w literackich rozrachunkach Andrzeja Struga z Wielką Wojną. Młoda Humanistyka, [S.l.], v. 14, n. 1, june 2019. ISSN 2353-6950. Available at: <http://humanistyka.com/index.php/MH/article/view/229>. Date accessed: 24 july 2019.