Dwa rodzaje racjonalności w rolnictwie i dwa rodzaje ról społecznych rolników – analiza przemian społecznych

  • Grzegorz Smoliński Instytut Socjologii, Uniwersytet Wrocławski

Abstract

Artykuł koncentruje się na problemie istnienia dwóch racjonalności w rolnictwie i – jako tego konsekwencji – istnienia także dwóch odmiennych ról społecznych rolników. Jest to racjonalność makroekonomiczna, która odsyła do założeń rozwoju zrównoważonego, gdzie aspekt ekonomiczny (produkcja żywności) działalności rolniczej jest tylko jednym z celów, do których należy dążyć. Drugą ze wspomnianych racjonalności jest racjonalność mikroekonomiczna, która odpowiadałaby rolnictwu industrialnemu, tj. zapewniającemu bezpieczeństwo żywności i nie wypełniającemu innych funkcji. Artykuł w pierwszej części omawia te dwa rodzaje rolnictwa, podkreślając przemiany, które dokonały się wraz z przejściem od rolnictwa industrialnego do wielofunkcyjnego, szczególną uwagę poświęcając przemianom o charakterze społecznym w obszarze stosunków społecznych i roli społecznej. Druga część koncentruje się w większym stopniu na roli społecznej rolników. Zaprezentowane zostają badania przeprowadzone w 2015 r. na próbie dziesięciu rolników ekologicznych, które miały m.in. odpowiedzieć na pytanie, jak rolnicy radzą sobie ze sprzecznością tkwiącą w ich roli społecznej – z jednej strony bowiem oczekuje się, że będą zdolni utrzymać się na rynku, a z drugiej, że będą wypełniać również inne funkcje (np. zachowanie bioróżnorodności), które tym samym marginalizują ich działalność ekonomiczną. Rolnicy ci radzą sobie ze wspomnianą sprzecznością poprzez deklarowanie, że ich produkcja nie może być zbyt duża (intensywna).

Published
2018-12-10
How to Cite
SMOLIŃSKI, Grzegorz. Dwa rodzaje racjonalności w rolnictwie i dwa rodzaje ról społecznych rolników – analiza przemian społecznych. Młoda Humanistyka, [S.l.], v. 12, n. 2, dec. 2018. ISSN 2353-6950. Available at: <https://humanistyka.com/index.php/MH/article/view/173>. Date accessed: 03 dec. 2021.